Hoeveel toetsen heeft een keyboard?
Het bereik van een keyboard of piano hangt af van de hoeveelheid toetsen. Zit er logica achter de hoeveelheid toetsen, en wat is de standaard hoeveelheid toetsen?
De standaard: de piano
De keyboard stamt af van de piano. Historisch gezien bevat een piano 88 toetsen, waarvan 52 wit zijn en 36 zwart. De witte toetsen zijn de standaard noten en de zwarte toetsen zijn de mollen en kruizen. Voor de piano was er echter de klavecimbel, wat maar 60 toetsen had. Met de 60 toetsen had de klavecimbel vier octaven. Echter werd er zo’n 300 jaar geleden besloten dat dit een té klein bereik was. Het bereik werd langzaamaan uitgebreid, en in de jaren 1880 werd de piano met 88 toetsen uitgevonden. Dit lijkt een onhandig nummer omdat het niet gelijk in octaven verdeeld kan worden. Dit is echter de bedoeling. De 88 toetsen bestaan uit zeven octaven en drie lagere noten: de B, Bb en de A. Deze lage A wordt beschouwt als de laagste mogelijke noot omdat de noten onder deze A een te lage frequentie hebben om goed te kunnen horen. De hoogste noot op de piano, een C, wordt dan ook gezien als de hoogst mogelijke noot omdat hogere noten een te hoge frequentie hebben. Waarom limiteerden ze de piano niet tot de zeven octaven? Dit was in eerste instantie wel het geval; de eerste uitbreiding was naar de 85 toetsen, maar toen Steinway de extra drie toetsen toevoegde om een betere balans tussen de basnoten en de hoge noten te maken werd dit al snel de standaard.
Maar hoe zit het met keyboards?
Hebben alle keyboards dan ook 88 toetsen? Dit is zeker niet het geval. De hoeveelheid toetsen op een keyboard verschilt, vaak tussen de 61, 76 en 88 toetsen. Het belang van de 88 toetsen hebben we al uitgelegd. Een keyboard met 61 toetsen heeft maar vijf octaven en bevat dus minder bereik dan een keyboard met 88 toetsen. Een keyboard met 61 toetsen begint op de tweede octaaf van een toetsinstrument met 88 toetsen en stopt na de zesde octaaf. Een keyboard met 76 toetsen heeft zes octaven en begint op de eerste octaaf van een keyboard met 88 toetsen (exclusief de noten lager dan E) en eindigt op de zevende octaaf.
Voordelen en nadelen van de hoeveelheid toetsen
Veel klassieke liedjes bevatten een groot bereik, waardoor deze vaak het best geschikt zijn voor toetsinstrumenten met 88 toetsen. Echter is een keyboard met 61 toetsen beter geschikt voor de beginnende toetsenist, omdat het beter te overzien is en het aanleren zal iets makkelijker zijn. Ook zijn keyboards met minder toetsen kleiner en zullen beter in een kleinere kamer passen en zijn handiger om mee te reizen. Daarnaast zijn kleinere keyboards vaak ook geschikter voor jongere spelers. Een kleiner keyboard zal ook vaak iets goedkoper zijn. Helaas zijn er nog redelijk veel nummers die een wijder bereik hebben dan de vijf octaven van een keyboard met 61 toetsen. Een keyboard met 76 toetsen is een goede middenweg. Het heeft een groter bereik dan een keyboard met 61 toetsen maar neemt niet zoveel ruimte in als een keyboard met 88 toetsen.
